Akran Zorbalığı Nedir ? Kimler Maruz Kalır ve Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Akran Zorbalığı Nedir ve Kimler Maruz Kalır ?

Akran zorbalığı okullarda her geçen gün artan, kısa ve uzun dönemde insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanmaktadır. Kelime anlamına bakılacak olursa; bir ya da birden çok öğrencinin, kendilerinden daha güçsüz ve korunmasız durumdaki öğrencileri kasıtlı ve devamlı olarak rahatsız ettiği bir saldırganlık türü olarak bilinir.

Günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte öğrenciler arasında “siber zorbalık” da yapılmaya başlanmıştır. Siber zorbalık, sosyal medya platformları aracılığıyla öğrenciler arasında kasıtlı olarak birini küçük düşürme ve rahatsızlık verme olarak tanımlanabilir.

Bu durum, zorbalığa maruz kalan öğrenciler için ciddi bir travma oluşturur. Bu travmanın etkileri sadece okul dönemiyle kısıtlı kalmaz yaşamın ilerleyen süreçlerindede etkileri görülmektedir. Zorbalık, karmaşık, çocuk sağlığı üzerinde kısa ve uzun vadeli ciddi ruhsal ve fiziksel etkileri olan zor bir konudur. Çünkü çocukluk çağında yaşanılan bu baskıcı hareketler psikolojik olarak çocukların bilinçaltında farklı çağrışımlar yaratacak ve hayatları boyunca bir adım geride olmalarını sağlayacaktır.

Zorba davranışlar farklı şekillerde; fiziksel, sözel, cinsel, homofobik, dinsel, ırksal ya da siber saldırı olarak yaşanabilmektedir. Mağdurlar genelde pasif kişilik özelliklerine sahiptir ve zayıf, savunmasız, itaatkar kişilerdir. Zorbalık yaş ve cinsiyet etkenlerinin dışında; okul değişikliği, fazla kilolu olma, fiziksel farklılıklar, sosyoekonomik durum, farklı cinsel eğilimleri olma gibi bağlamsal faktörlerin de etkili olduğu bilinmektedir.

Yapılan araştırmada, ilköğretim 4. ve 5. sınıfa devam eden öğrencilerin % 40’ının en azından bir kere fiziksel, sözel, duygusal ya da cinsel akran zorbalığı ile karşılaştığını belirtmiştir. Bir kısım araştırmacı da zorbalığın farklı türlerine maruz kalmanın yaşa göre değiştiğini genel olarak fiziksel zorbalığa maruz kalmada yaşa bağlı bir düşüş gözlendiğini, ilişkisel zorbalığa maruz kalmada bir artışın görülebileceğini ortaya koymuştur. Cinsiyetlere göre akran zorbalığına bakıldığında; araştırmaların çoğunda erkeklere daha çok fiziksel saldırganlık uygulandığı, kızların ise dolaylı saldırganlığa (sözel, psikolojik) maruz kaldıkları görülmektedir ve zorbalık davranışlarının daha çok okul içinde görüldüğü belirlenmiştir.

Akran Zorbalığını Önlemek İçin Neler Yapılabilir ?


Toplumda; her çocuğun güvenilir bir ortamda eğitim, öğretim alma ve yaşam hakkı olduğu gibi temel insani değerler ve farklılıklara saygı duyma konusunda bilinç kazandırılması önemlidir. Halk sağlığı sorunu olarak görülen akran zorbalığında özellikle okul ve toplum sağlığı hemşireleri, çocuk ve adolesanın fiziksel, psikososyal tanılanması ile akran zorbalığını belirlemede en iyi konumda olan sağlık elamanlarıdır. Ayrıca, okul ve toplum sağlığı hemşireleri gece kabusları gibi bedensel stres belirtileri nedeni ile sık sık okula gitmek istemeyen, devamsızlık yapan ve zorbalığa maruz kalan çocukları daha kolay tanılayabilir.

Çocukların kendini güvende hissetmesi için öğrencilerin, ailelerin, okul çalışanlarının eğitilmesi ve zorbalığa karşı farkındalık oluşturulması, yüksek risk oluşturan grupların belirlenmesi, aktif bir mücadele programının geliştirilmesi ve hayata geçmesini sağlamak okul ve halk sağlığı hemşirelerin sorumlulukları arasındadır. Ayrıca okulda akran zorbalığını önlemeye yönelik olarak; öğrencilerin iletişim becerilerini artırmaya, duygularını sözel olarak ifade edebilmeleri ve enerjilerini dışa vurmaya yönelik çeşitli sosyal, kültürel veya spor etkinliklerine ağılık verilmelidir. Böylece çocukların, toplumda yer edinmek için daha olumlu yolların olduğunu fark etmeleri sağlanmalıdır.

Kaynakça
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/421311

Akran zorbalığı nedir? Nasıl önlenir?


h ttps://sas-smart.com/bulletin/27-akran-zorbaligi-nedir
https://ebeveynlikakademisi.wordpress.com/2012/12/03/okul-yasaminda-zorbalik-nasil-onlenebilir/

Author Description

No Responses to “Akran Zorbalığı Nedir ? Kimler Maruz Kalır ve Önlemek İçin Neler Yapılabilir?”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*